Bir gün her çocuk aşk, cinsellik ve doğum ile ilgili
sorular sorar ve anne-babaların çoğu o gün geldiğinde kendilerini çaresiz
hissederler. Hangi yaşlarda nasıl açıklamalar yapabiliriz?
-"Anne bu balonu bana şişirir misin?" 5 yaşındaki Ozan’ın elinde tuttuğu
balona bakınca annesi kulaklarına kadar kıpkırmızı kesilirken babası
farkında olmadan “onu da nereden buldun??” diye bağırıyor ve aslında cevabı
kendisi biliyor. Masadaki diğer misafirler nereye bakacaklarını şaşırmış
durumda yüzlerine yayılan sırıtmayı gizlemeye çalışıyorlar.. Minik Ozan’ın
elinde tuttuğu balon yatak odasının çekmecesinde bulduğu bir prezervatiften
başka bir şey değil aslında...
Pek çok ebeveyn cinsellikle ilgili son derece açık bir tutum içinde olsa da
böyle bir durumla karşılaştıklarında nasıl davranacaklarını, çocuklarını bu
konuda nasıl eğitebileceklerini bilmiyorlar. Çocuklarımız gazete ve
dergilerde görüp okudukları yazılardan yada televizyonlarda gördükleri
sahnelerden bu kavrama pek yabancı olmasalar da bu karmaşık konuyu onlara
nasıl açıklayabiliriz?
|
Kalabalık bir ortamda çocuğumuz bizi utandıracak
sorular sorduğunda nasıl davranabiliriz?
Zaman kazanmaya çalışabiliriz: “Evet, bu iyi bir soru” türünde bir
yanıt size düşünme fırsatı yaratır.
Kısmi cevaplandırma: konu ile ilgili aklınıza gelen ilk yanıtı verin ama
ilk fırsatta bu konu üzerine düşünüp bir dahaki sefere daha açıklayıcı
olun.
Erteleme: “bu soru çok özel bir soru ve bunu seninle daha sonra ikimiz
baş başa iken konuşmak isterim.
Gözlerini kapatın ve bu işi bitirin: Eğer yeterince özgüvenli iseniz ve
cinsellikle ilgili açık bir tutumunuz varsa şöyle bir cevap
verebilirsiniz “Bu bir prezervatif. Annenle baban şimdilik başka bir
bebek istemedikleri için bunu kullanıyorlar. |
Çocuklar evlerinde bu konu ile ilgili yeterli bilgiyi
alamadıklarını hissettiklerinde bu bilgiyi başka kaynaklardan almaya
çalışacaklardır ve bu bilgiler her zaman pek doğru olmayabilir.. 5 yaşındaki
oğlunuz bebeklerin annelerin göbek deliğinden çıktığını düşünürken, 15
yaşındaki ergen kızınız ilk cinsel ilişkisinde hamile kalmayacağını
düşünebilir.
Bu, çocukların cinsel anlamda bilgilendirilmediği anlamına gelmez. Esas
problem ebeveynlerin çocuklarının yaşlarına ve bilgilerine uygun açıklamalar
yapmakta zorlanmaları.. Cinsellik ile ilgili eğitim okul öncesi yaşlardan
başlayıp ergenliğin son dönemine kadar devam eden bir süreç olmalıdır.
Bebeğinizin doğumundan itibaren onu ne kadar çok kucaklar, öper severseniz
çocuğunuzun vücudu ile o derecede barışık olmasını ve ileri yaşlarda
cinselliği olması gerektiği gibi güzel bir şey olarak algılamasını
sağlarsınız.
Bu, çocukların cinsel anlamda bilgilendirilmediği anlamına gelmez. Esas
problem ebeveynlerin çocuklarının yaşlarına ve bilgilerine uygun açıklamalar
yapmakta zorlanmaları..
Miniklerin 2-3 yaşlarından itibaren aynanın karşısına geçip vücudunu
incelemeye başlaması cinselliğin ilk şekillerinden birisidir. Aynı şekilde
çocuklar doktorculuk oyunlarında karşı cinsin özelliklerini keşfetmeye
çalışırlar. Çocuklarımıza cinsellik konusunda açık davranırken bu konuda
sınırlar olduğunu da öğretmemiz gerekiyor. Her insanın bir “özel hayatı”
vardır ve HAYIR kelimesine mutlak anlamda saygı gösterilmesi gerekir. En
doğru ve en kolay eğitim iyi bir örnek olarak yapılır.. Anne-baba
çocuklarının yanında bir rahatsızlık hissetmeden rahatlıkla sarılıp
öpüşebiliyor ve sevgilerini ifade edebiliyorlarsa çocuklar bu duyguların
nasıl bir şey olduğunu daha rahat anlayabiliriler.
Cinsel bilgilendirme süreci aynı zamanda kendi kendinizin bu konuyla ilgili
bakış açınızı gözden geçirmenizi sağlayacak bir süreçtir. Çocuğunuzun
sorularını cevaplandırırken kendinizi huzursuz hisseder yada yetersiz
cevaplar verdiğinizi düşünürseniz çocuğunuzun da tanıdığı bir yakınınızdan
bu konuda yardım isteyebilirsiniz. Örneğin yaşı ilerleyen erkek çocuğunun
annesine durmaksızın sorduğu sorulara annesinin vereceği yanlış yada eksik
bilgiler yerine babanın yada amcanın çocuğa bu konuda yardımcı olması daha
doğru olacaktır.
Ancak bunu yaparken başından savmak şeklinde değil (mesela çoğu babanın
yaptığı gibi: bunu annene sor lütfen!) kendi sıkıntılarınızı açıkça kabul
ederek mesela “ben ne yazık ki sizler kadar rahat yetişmedim ama senin bu
konuda daha doğru bilgi almanı istiyorum..” şeklinde bir başlangıçla çocuğu
başka bir kişiye yönlendirebilirsiniz..
|
Yaş gruplarına göre sorular ve cevapları
7 Yaş öncesi:
-Neden annemin memeleri var, babamın yok?
Annen bir kadın, baban bir erkek. Erkeklerin memeleri yoktur. Kadınlar
ise çocuk sahibi olabildikleri için memeleri vardır. Çocuk doğduktan
sonra annelerin memelerinden gelen sütle bebekler beslenir.
-Bebekler annelerin karnına nasıl giriyor?
Anne ve babaların vücutları birbirine çok uygundur ve birbirleri ile çok
yakınlaştıklarında bir bebek oluşabilir. Bu bebek annelerin karnında
büyür.
7 Yaş sonrası:
-O küçük delikten bebekler nasıl çıkıyor?
Bebeğin çıktığı delik çok esnek bir şeydir ve doğum olacağı zaman
bebeğin içinden çıkabileceği kadar büyüyebilir.
-Eğer bebek yapmak istemiyorsanız neden beraber yatıyorsunuz?
Çünkü büyükler birbirlerini çok sevdiklerinde bazen sadece birbirini
sevmek yada öpmek yeterli olmaz. O zaman birbirine gerçekten çok yakın
olmak isterler.
Ergenlik öncesi:
-Orgazm ne demektir?
Yetişkin bir kadın ve erkeğin ancak cinsel ilişkide bulunduğunda
yaşayabileceği çok özel bir duygudur.
-Regl ne demektir?
Yetişkin kadınlar ayda bir kez vajinalarından kanarlar. Buna Regl yada
aybaşı denir. Bunun sebebi kadınların yumurtalıklarından her ay 1
yumurtanın döllenmek üzere hazırlanmasıdır. Eğer döllenme yani bebeğin
oluşumu gerçekleşmezse bu yumurta bir miktar kan ile vücuttan atılır ve
ertesi ay yeni bir yumurta oluşur. Her genç kız 12-15 yaşları arasında
ilk kez regl olur. |
Araştırmalar cinsel bilgileri edinmek konusunda en önemli
kaynağın anneler olduğunu kız ve erkek çocukların yarıdan çoğunun
cinsellikle ilgili bilgileri annesinden öğrendiğini doğruluyor. Okullarda
genellikle cinselliğin biyolojik yönünden bahsedilirken asıl cinsel eğitimde
duyguların önemli yer tutması gerektiğini belirten uzmanlar cinselliğin asıl
sebebinin aşk ve sevgi olduğunu hatırlatıyorlar.. Cinsel
eğitim için kendiniz bir zaman belirleyip uzun bir konuşma yapamazsınız.
Çocuktan gelen soruları bekleyip tamamen onun soruları doğrultusunda bir
bilgilendirme yapmanız gerekir. Bu soruların geleceğinden emin
olabilirsiniz!
En geç 4-5 yaşlarında kızlar ve erkekler aralarındaki bu “ufak” farklılık
konusunda teoriler üretmeye başlarlar. Kadınların hamile olduklarını
gözlemleyip bu bebeklerin nereden çıktığını düşünmeye başlarlar. Çocuklar bu
konularda soru sormaya ilk başladıklarında “bebekler annelerinin
karınlarında büyürler” türünde bir cevap ile tatmin olacaklardır. Bundan
fazlasını öğrenmek istiyorsa sormaya devam ederler ve ancak o zaman başka
açıklamalar yapmak gerekebilir. Cinsel eğitim konusunda hepimizin yaptığı en
önemli hata gereğinden fazlasını anlatmaktır. Bu durumda çocuklar asıl
konuyu unutup verilen cevapları da anlamadıkları konu ile ilgili bilgilenme
gerçekleşmiyor. Çocuklar ergenlik çağına girdiğinde cinsel
bilgiler yetersiz ise bu dramatik sonuçlar doğurabiliyor.. Cinsel özgürlüğün
önümüzdeki dönemde daha da artacağını düşünürsek ülkemizde de gençleri
evlilikten çok önce korunma yöntemleri ile ilgili bilgilendirmek gerekiyor.
Almanya’da yapılan bir araştırma gençlerin 15-16 yaşlarında ilk cinsel
deneyimlerini yaşadıklarını ve bu yaştaki gençlerin hemen hepsinin korunma
hakkında bilgili olmakla beraber erkeklerin %16’sının, kızların ise %11’inin
ilk sefer’de korunmayı “unuttuğu” ortaya çıkarılmış. Ebeveyn olarak bu
yaşlarda artık pek fazla bir eğitim verme şansımız kalmıyor ne yazık ki.. Bu
yaşlarda çocuklar öğrenmek istediklerini genellikle arkadaşları ile
konuşarak yada kitap vb. yayınlardan okuyarak öğreniyorlar. Bu yaştan sonra
ancak size güven duymasını sağlayarak yaşadıklarını sizinle paylaşmasını
sağlayabilirsiniz. Kendisine “senin doğru olanı yapacağını biliyorum ama
bana ihtiyacın olduğunda yanındayım” mesajını vermelisiniz.. |