|
 |
Evlilik, her kurum gibi zaman zaman aksayan yönleri olan
bir kurum, bu aksaklıklar giderilemediğinde ise sonuç ne yazık ki boşanmayla
noktalanıyor. Evlilik süresince aileye yeni bir birey katıldıysa boşanma
daha sancılı oluyor. Evliliğin bitmesine yol açan sebepler çok çeşitli
olabilir, en çok görülen sebepleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
 |
ekonomik sorunlar |
 |
eşlerin sosyo-kültürel yapı farklılıkları |
 |
cinsel sorunlar |
 |
iletişim bozukluğu |
 |
eşlerden birinin ihaneti |
 |
aile içi şiddet |
Yukarıdaki sebepler nedeniyle evlilik sorunları yaşayan
bir çiftin anne-baba olarak da çocuklarıyla sağlıklı ilişkiler
kurabilmelerini bekleyemeyiz; anne ya da baba ayrı ayrı çocuklarıyla
sağlıklı ilişkiler kursalar bile, birlikte çocuklarına karşı tutarlı,
dengeli tutum ve davranışlar sergilemekte güçlük çekeceklerdir. Bir evliliği
başa çıkılamayan, çözüm üretilemeyen, süregen sorunlarla devam ettirmenin
çocuk üzerinde yaratacağı olumsuz etkiler, bazen boşanmanın kendisinin
yaratacağı etkilerden daha fazla ve yıkıcı olabilir.
Boşanmanın sebebi ve şekli, çocukların boşanmadan ne
kadar etkileneceğini belirler;
Örneğin, anlaşmazlık (iletişim bozukluğu) nedeniyle biten bir evlilikle,
eşlerden birinin ihaneti sonucu biten bir evliliği karşılaştıralım. İlkinde,
eşler daha uzlaşmacı ve çocukla ilgili sorunların üstesinden gelmek
konusunda daha akılcı davranabilirler. İkinci durumda ise, eşler
birbirlerine karşı daha öfkeli ve düşmanca tutumlar sergilerler, durum böyle
olunca isteseler de uzlaşmacı olamazlar. İkinci tip boşanmalarda ise
çocuklar doğal olarak daha fazla zarar görürler.
BOŞANMA SÜRECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR
Sizi boşanma kararı almaya iten sebepler ne olursa olsun, boşanma kararınızı
kesin olarak vermeden önce, aşağıdaki konuları gözden geçirdiğinizden emin
olun;
 |
Yaşadığım sorunların ve mutsuzluğumun sebebi evliliğim,
başka sorunları evliliğime atfetmiyorum, |
 |
Evliliğimi kurtarmak için elimden gelen her şeyi yaptım,
|
 |
Bu kararı uzun sürede ve etki altında kalmadan verdim,
|
 |
Eşim de, ben de ilişkimize yeterince zaman tanıdık, |
 |
Çocuğumuz ve ben boşanma olayından etkileneceğiz, |
 |
Boşandıktan sonra ortaya çıkabilecek yeni sorunlarla başa
çıkabilecek gücüm var, |
 |
Yalnızca eşimden boşanıyorum, çocuğumdan değil (özellikle
babalar için), |
 |
Eşimin de benim de çocuğumuza ihtiyacımız var,
çocuğumuzun hem bana hem eşime ihtiyacı var, o yalnız birimize ait değil.
|
Kararınızı kesin olarak verdiyseniz veya siz istemeseniz
de eşiniz kesin olarak sizden boşanmaya karar verdiyse çocuğunuzun boşanma
sürecinden olabildiğince az etkilenmesini sağlayabilmek için aşağıdaki
maddeleri yerine getirmeye çalışın;
 |
Boşanmanın ne olduğu ve boşanmadan sonra anne, baba ve
çocuğun yaşamında ne gibi değişiklikler olacağı konusunda çocuğu
bilgilendirmek ve bilinçlendirmek gerekir. Boşanma sürecinde, şehir veya ev
değiştirme, bakıcı değiştirme, yeni bir evlilik vb. yaşam değişikliklerini
erteleyin. Yaşanması zorunlu bazı değişiklikler varsa, bunlara kademeli
geçişler yapmaya gayret edin. Çünkü her değişim, olumlu da olsa ekstra çaba
gerektirir ve çocuğunuz için hepsine birden uyum sağlamak güç olabilir. Aynı
sebeple, boşanma sonrası çocuk eşlerden hangisiyle kalacaksa, o ve çocuk
ailenin boşanmadan önce yaşadığı mekanda yaşamaya devam etmelidir.
|
 |
Eşler, kendi ailelerini de toplayarak (babaanne, hala ,
dayı vb.) hep birlikte bir toplantı yapmalı ve çocukla ilgili alınan
kararlardan herkesin haberi olmalıdır. Böylece herkes çocuk için
işbirliğinin kaçınılmaz olduğunu hatırlatmış olur, çocuğun bu durumdan çok
etkilenebileceğinin ve bu konuda herkesten duyarlılık beklendiğinin altı
çizilir ve kararlarda herkesin katkısı olduğundan kurallar daha az çiğnenir.
|
 |
Çocuktan ayrı yaşayacak olan eş, kademeli olarak evden
ayrı kalmaya başlamalıdır; bu süreç haftada bir günden 5-6 güne kadar
çıkarıldığında çocuk ayrılığa daha kolay adapte olur. Boşanmadan sonra,
çocuklar her iki eşle de sürekli ve düzenli olarak görüşmeye devam
etmelidir. Siz artık sevgili veya karı-koca olmayabilirsiniz ama onun için
halen anne-babasınız. O sizleri beraber tanıdı ve beraber istiyor, bunu
anlamaya çalışın ve ayrılığınıza alışması için ona zaman verin. Çocuğunuza
anne ve babanın bibirlerinden ayrılmalarının çocuklarından ayrılmaları
anlamına gelmediğini anlatın. Hep birlikte sık sık bir araya gelin
(Kendinizi,eşinizle bu bir araya gelişleri kimseye açıklamak zorunda
hissetmeyin !!!).
|
 |
Eşler boşanmanın çocukları için olduğu kadar kendileri
için de zor olduğunu unutmamalı ve boşanmayı bir son değil, bir başlangıç
olarak kabul etmelidirler. Öfke, yalnızlık duygusu, depresyon, kaygı gibi
psikolojik sorunlar ortaya çıkabilir, bunlar doğaldır, gerekirse profesyonel
yardım almaktan çekinmemek gerekir. Kendilerini ne kadar çabuk toparlarlarsa
çocuklarına da o kadar çok yararlı olabilirler. Unutmamak gerekir ki,
çocuklar yeni karşılaştıkları her durumun ne denli tehdit edici olup
olmadığını anlamak için genellikle yetişkinlerin tepkilerine bakarlar.
Sürekli ağlayan bir anne çocuğa durumun kötü olduğu, neşeli ve çabalayan bir
anne ise her şeyin yolunda gittiği izlenimini verecektir.
|
 |
Eşler çocukları kesinlikle birbirlerine karşı
kullanmamalıdır; çocuk hiçbir şekilde taraf ve tanık tutulmamalıdır. Yeni
düzenlemelerle ilgili kararlar alırken çocuğunuzun onayını alın ama
çocuğunuzu karar verme sorumluluğu altında ezmeyin.
|
 |
Çocuk, boşanmış bir anne-babanın çocuğu olmayı çevresine
karşı bir silah gibi kullanmamalıdır. Her konuda gereksiz tavizler vererek
çocuğun boşanmadan alacağı yaralar yalnızca artırılır, azaltılmaz. Her gün
çikolata yemesine izin vererek çocuğunuzun boşanma olayından daha az
etkilenmesini sağlayamazsınız, sadece çikolataya daha çok alışmasını
sağlarsınız.
|
 |
Çocukla ilgili her konuda eşler birbirleriyle çelişen
davranışlarda bulunmamaya gayret göstermeli, ortak bir yol izlenmelidir.
Babanın evinde izin verilen bir şeye, annenin evinde yasak konulmamalıdır.
|
 |
Çocuklar anne-babalarının boşanmasından kendilerini
suçlayabilirler. Bu yüzden, boşanma sebebeinin çocukla hiçbir ilgisinin
olmadığı, bunun anne ile babanın arasındaki anlaşmazlıktan kaynaklandığı
açıkça anlatılmalıdır.
|
 |
Çocuk anne-babasının yerine kimseyi koymak istemez, buna
saygı duymak gerekir. Boþanma sonrası eşlerden biri yeni bir ilişki
yaşıyorsa çocuğun bunu boşanmayı kabullenene kadar bilmemesi gerekir.
|
 |
Boşanma sırasında, çocuklar mahkeme, eşya dağılımı,
nafaka gibi konulardan haberdar edilmemelidir. |
Anne-babası boşanmış veya boşanma aşamasında olan bir
çocukla ilişkisi olan herkes için iki uyarı :
LÜTFEN,
 |
Çocuğun yanında bu konuyu konuşmayın, özellikle de
eşlerden birinin tarafını tutan veya kötüleyen sözler sarf etmeyin.
|
 |
Boşanma olayını çocukla ilişkilendirmeyin ve çocuğa bu
anlama gelen sözler sarf etmeyin; |
Anne ya da babasının kendisini sevmediği için, çok
yaramazlık yaptığı için, başka bir kadınla birlikte olmayı tercih ettiği
için vb. terkettiğini asla söylemeyin. Bu boşanan çiftlerin ailelerinin ve
hatta kendilerinin de çok düştüğü bir hatadır. Hernekadar bu sözler
gerekçelendirilirken “çocuk anne veya babadan soğusun da aramasın” gibi bir
iyi niyet öne sürülüyor olsa da, bu ne inandırıcı ne de çok akılcıdır. Bu
gibi sözlerle çocuğu teselli etmez, ona ancak “terkedilmişlik duygusu
ve/veya suçluluk duygusu” enjekte etmiş oluruz. Böylece çocuk terkedildiğini
çünkü sevgiye layık olmadığını, değersiz olduğunu düşünür. Bu gibi sözlerin
çocuklarda ne kadar derin ve onarılması zor yaralar açabileceğini
düşünebiliyor musunuz ?
Anne-babalar için son uyarı :
Boşanmaya karar vermeden önce, eşinizle birlikte hareket ederek, çocuğunuzun
boşanmanızdan olabildiğince az etkilenmeslini sağlamak için tüm önlemleri
alsanız da, çocuğunuz bu olaydan çok etkilenebilir. Bazen de çok dikkatsiz
davranırsınız ama çocuğunuz fazla etkilenmez. Bunun iki sebebi vardır;
birincisi her çocuk her olaydan aynı oranda etkilenmez, ikincisi olayın
etkileri eşit olsa bile tepkiler ve tepkinin zamanı farklı olabilir.
Buna ilaveten, boşanma olayı çocukları kuşkusuz etkiliyor, ancak çocuklar
olayın kendisinden çok, oluş biçiminden, süreç içerisinde yaşananlardan
etkileniyorlar. Çocuklara bir şeyi anlatmanın bin çeşit yolu var. Önemli
olan çocuğumuz için doğru olan yolu bulabilmek. Bizim çocuğumuz için, bizim
koşullarımızda doğru olan bir yol, bir başka çocuk için onun koşullarında
doğru olmayabilir. Çocuğunuzu boşanma sürecine hazırlama konusunda
profesyonel yardım almaktan çekinmeyin lütfen, bunu utanılacak bir şey
olarak görmeyin. Bunu yaparken de olabildiğince erken, boşanma kararı
almadan veya hemen sonrasında yapın. Bu arada, boşanma aşamasında çocukları
için profesyonel yardım alırken, iletişim sorunlarını çözebildiğini görerek,
evliliğini sürdürmeye karar veren çiftlerin sayısının da çok olduğunu
hatırlatmak isterim. |
|